20
Oct-2014

Madonna versus Bioplastic. Dubbel van het lachen, kromliggen of bukken?

blog   /  

Gaat we binnenkort met ons allen bukken voor bioplastic of hoe zit dat?

Het bericht dat Peter Smith door de jury is verkozen als finalist voor TEDxAmsterdam, maakt dat ik direct wil weten wie de andere finalisten zijn tegen wie hij het op 28 november in de Stadsschouwburg gaat opnemen. Over de Bucket Line kan ik kort zijn, het zal veel mensen aanspreken en ik wens het project veel succes, maar hoe zit het met die derde finalist: candy becomes plastic, waar gaat dat over?

Het filmpje toont een uitzending van tv-programma Kassa Groen en ik kijk naar een aardige man van een papierfabriek die het afval afkomstig uit zijn bedrijfsproces wil verwaarden (Lees: meer waard wil maken = omzetten in geld = meer winst voor het bedrijf). Onder het mom van ‘we willen de productieketen sluiten en de natuur een handje helpen’ door middel van het produceren van… plastic.

Wat blijkt, de man van de papierfabriek is NIET degene die als finalist voor TEDxAmsterdam is verkozen. Wie het WEL is krijgen we niet in beeld te zien maar het is ingenieur Gerben Stouten, biochemicus aan TUDelft, met zijn onderzoek naar toepassingen voor bacteriën die smikkelen van vetzuren. Naast Peter die met zijn project de plastic soep een halt wil toeroepen staat straks dus een wetenschapper met biopolymeer producerende bacteriën. Het kan verkeren.

Bacteriën die zijn vetgemest op vetzuren uit industrieel afvalwater worden onderworpen aan een proces, dat door student-onderzoeker Jelmer Tamis, uit de groep van Gerben Stouten in het filmpje wordt omschreven als “drogen en extraheren” hetgeen zoveel betekent als de bacteriën uitdrogen en uitknijpen. Hoe het na afloop met de bacteriën gesteld is vertelt Jelmer niet maar ik vermoed dat de beestjes het niet overleven.

Het op die manier uit bacteriën (biomassa) verkregen witte goedje is zogenaamd biologisch polymeer (biopolymeer). Dat biopolymeer kan vervolgens als basis dienen voor productie van bioplastic. De vriendelijke papierfabrikant in het filmpje doet voorkomen alsof we bioplastic zonder bezwaar kunnen laten slingeren “de natuur doet haar werk, het wordt biologisch afgebroken” en met die uitspraak beginnen de misvattingen zich al lekker op te stapelen. Wetenschappelijk gezien kan biopolymeer door biologische organismen worden afgebroken. MAAR! Dat geldt alleen en uitsluitend voor biopolymeer dat 100% zuiver is en onbewerkt: het witte spul in het flesje dat Jelmer in het filmpje toont. Die claim valt NIET te maken voor het van papier gevouwen bootje dat is ingesmeerd met biopolymeer en daardoor leuk blijft drijven.

foto Plastic Vis

Hoezo niet? Biopolymeer is voor groot-industriëlen interessant als basismateriaal voor het maken van producten. Waarom zijn biopolymeren zo belangwekkend? Omdat ze gemaakt kunnen worden met allerlei verschillende eigenschappen die op allerlei verschillende manieren kunnen worden verwerkt in oneindig veel verschillende samenstellingen, in ontelbaar veel verschillende producten. Het spul kan worden gesmolten, gespoten, geperst, verhit, gekoeld, verhard, versneden, gekrompen, vermengd, gelakt, geblazen, gekleurd, geknipt, gemixt en god weet wat allemaal niet meer. Reuze handig voor bedrijven die hun geld verdienen met het verpakken van, ik noem eens wat, roest verwijderende frisdrank. Dat handige polymeergoedje gaat dus rauw de fabriek in om er – na een hoop geduw en getrek – aan de andere kant bewerkt weer uit te komen in de vorm van een fles. Zo’n fles heet dan gemaakt te zijn van bioplastic. De misvattingen die er bestaan over de term ‘bioplastic’ laten zich hoger stapelen dan de toren van Babel.

In de dagelijkse praktijk betekent dat simpel gezegd: is een bakje, zakje, tube, flacon, schaaltje, folie, doosje of flesje gemaakt van biopolymeer dan doet en is het precies hetzelfde als het huidige aardolie-plastic (in wezen ook een biopolymeer) en vergaat dus niet. Het gevolg van het in de wereld brengen van dit type producten is meer plastic zooi, meer zwerfafval, meer plastic soep wat weer de oorzaak zal zijn van dood en verderf in zee, op land, bij dieren en in ons eigen lijf.

Daar kan die beste Gerben natuurlijk helemaal de schuld niet van krijgen. Het is vals om de onderzoeker verantwoordelijk te stellen voor gevolg en oorzaak van misbruik door derden. Een wetenschapper schapt weten. Nu wij, dankzij het onderzoek door Gerben, weten dat biopolymeer uit biomassa hetzelfde is en doet als biopolymeer van plankton (= biomassa -> aardolie) is het onze zaak om met die kennis, dat weten, op een verantwoorde manier om te gaan. De geschiedenis leert me om niet blindelings af te gaan op ons collectieve verstand. Mijn hoop en vertrouwen vestig ik liever op het individu. Op Peter. Op Else. Op Dirk. Op Barbara. Op Martin. Op Claudia. Op René. Op Henk. Op Dorothé. Op Frans. Op Mohamed. Op Joost. Op Hans. Op Koen. Op Ronnie. Op Jan-Willem. Op Nenesi. Op Thea. Op Cor. Op Maria. Op Francien. Op Desiree. Op Yolanda. Op Marc. Op Pieter. Op Yasmin. Op Olivier. Op Jeffrey. Op Angelique. Op Rosa. Op Jenny. Op Wouter. Op Lia. Op Bas. Op Gerdie. Op Ingrid. Op Miriam. Op Jan. Op jou.

Op vrijdag 28 november mag Peter opnieuw het verhaal van de Plastic Madonna vertellen, de finale voor TEDxAmsterdam vindt die avond plaats in de Stadsschouwburg.

1

 likes / 2 Comments
Deel dit bericht:
  1. Dorothé /

    Linke soep zo’n verwarrende naam en vooral slecht voor de plastic soep zou ik zo zeggen

    Groetjes,

    Dorothé

  2. Sanne /

    Tja, plastic is plastic, wat voor sjieke naam je er ook aan geeft.

    Wel spannend dat zo twee ‘tegenpolen’ op hetzelfde evenement zullen spreken. Ben benieuwd wat dit bij het publiek oproept. Gaan ze voor de Madonna of voor de bacteriën?

reageer op dit bericht


Click on form to scroll

Archief

> <
Jan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec
Jan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec
Jan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec
Jan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec