16
Nov-2014

Collector’s item – over Spa-Natuurmonumenten en Apeldoorns’ statiegeld

blog   /  

Spa koopt zich voor een schijntje (40.000 euro) in bij de Vereniging Natuurmonumenten onder het mom van natuurbescherming, duurzaam & maatschappelijk ondernemen. Natuurmonumenten is blij met elke cent die ze van n’importe qui ontvangt en voelt zich – zo lijkt het – geenszins bezwaard om voor Spadel als reclame-uithangbord te fungeren. Dat Spa met zijn plasticflessenwater een wereldwijde grootvervuiler is mag bij Natuurmonumenten de pret niet drukken, de vereniging kijkt niet verder dan de Brabantse Wal lang is.

Spa Natuurmonumentje Spa maakte in het eerste halfjaar van 2014 op een haar na DUBBEL ZOVEEL WINST als in 2013 over diezelfde periode*. Hoe? Niet door 2x zoveel plasticflessenwater te verkopen, nee dat zou het logische antwoord zijn. Hoe dan? Simpelweg door de prijzen per fles te verhogen. Zo maakt Spa ondanks nauwelijks groeiende omzet onevenredig veel meer winst. Pientere pookjes zijn het daar in de Ardennen. Gek genoeg ben ik er onverwacht een beetje blij mee. Fors duurder plasticflessenwater kan leiden tot weer minder omzet en dientengevolge minder zwerfafval. Als de gehaaide heren (in de top van de Spadel Group zit geen enkele vrouw trouwens) op deze weg doorgaan wordt de productie teruggedrongen tot 1 enkele fles plastic water per jaar die uitsluitend betaalbaar is voor de superrijken. Zo’n unieke milieuvervuilende plastic fles bereikt op die manier de status van verzamelobject. In afwachting van die ultieme prijsverhoging kunnen we ons gelukkig prijzen in de wetenschap dat de wereld vergeven is van dit soort verzamelobjecten en dat ze bovendien voor ieder van ons bereikbaar zijn.

“Geen gezeik, iedereen rijk” mag dan een uitspraak zijn die zijn oorsprong vindt in het Haagse, in Apeldoorn geven ze daar een draai aan die evengoed met een vet Haagse tongval kan worden uitgesproken “Dankzij mijn, heel Apeldoorn rein”. Want in plaats van af te wachten tot PET als grondstoffen zó schaars is dat Spa en kornuiten op de fles gaan kunnen wij naar voorbeeld van de goede mensen in Apeldoorn letterlijk en letterlijk onze zakken vullen.

Statiegeld en uitbreiding ervan naar alle soorten PETflessen en blik staat zwaar onder druk, ambtenaren op het ministerie van Infrastructuur & Milieu en politieke partijen laten hun oren hangen naar de praatjesverkopers in dienst van giganten als Coca-Cola, recycle symbool voor PET1Spadel, ze verslinden promo-speak van de als duurzame-kringloop vermomde afvalverwerkers als Sita en zijn dol op het woordje ‘innovatief’ gekoppeld aan ogenschijnlijk(!) logische inzamel-initatieven als Plastic Heroes. Terwijl de eigenlijke zaak niet over afval gaat. PETflessen en blik zijn producten met een schier oneindig lange levensduur die een intrinsieke waarde vertegenwoordigen, de inhoud stelt steeds minder voor: energiedrankjes zijn hartverzakkend zoet, cola is leuk als gootsteenontstopper, bronwater verliest het van kraanwater enz. enz. De fles en het blikje zijn gemaakt van materiaal dat meer waard is dan het spul wat er in zit. Door ons te doen geloven dat de drager van de inhoud afval is verhullen de producenten een allerbelangrijkst feit: grondstof is geen afval.

Grondstof is geen afval. De connotatie met het woord afval is er een van ‘he jasses, vies, vuil, smerig, rotzooi, waardeloos, weg ermee’ en dat is spekkie voor het bekkie van de afvalverwerkende industrie. Afval is grondstof, met die kreet promoten zij hun zucht naar het monopolie op inzameling, verwerking en verkoop van PET. Hoe meer ze ons overtuigen van de idee dat verpakkingen tot afval behoren, hoe liever het ze is want door onze gedachten te beheersen over wat wij denken dat afval is, heersen zij over de o zo kostbare grondstoffenstroom. In plaats van PET te laten waar het hoort, in de kringloop van drankverpakkers, trekken zij PET eruit en schuiven ze het in hun eigen kringloop, die van de afvalverwerking.

Waarom de drankverpakkers die inbreuk op hun productiekringloop toestaan? Om hun producentenverantwoordelijkheid te ontlopen. Coca-Cola wenst zich niet te verbinden aan het feit dat ze grootvervuiler zijn. Spa veinst natuurbeschermer te wezen. “Zwerfafval en plastic soep is de schuld van de consument die zich niet op de juiste manier van het product ontdoet. Wij als fabrikant hebben daar part noch deel aan. Ja ons logo staat met grote letters op de fles maar we bedoelen alleen de inhoud.” Ze spelen balletje-balletje door aan de ene kant te doen alsof hun neus bloedt en aan de andere kant te schermen met duurzame merken, ondertussen bestáát er helemaal geen derde bekertje.

recycle symbool van dollarbiljettenIn een combinatie van burgers, lokale overheid en ondernemers bewijst heel Apeldoorn: grondstof is geen afval. PETflessen en blik zijn producten die het op het gebied van hergebruik (fles-naar-fles, blik-naar-blik) geweldig goed doen zolang ze in hun eigen kringloop mogen blijven. Door aan te kondigen dat inwoners van Apeldoorn per ingeleverd flesje of blikje 10 cent vergoeding ontvangen, werd een situatie geschapen waarin mensen hun flesjes en blikjes uit het afval vandaan hielden. Geen flesje of blikje belandde in de berm, zeker niet in de restafval-bak en ook niet in de plastic nepheld. Elk flesje, elk blikje werd gekoesterd en zorgvuldig bewaard. Thuis in de schuur, onder in het gootsteenkastje, bij de voetbalclub, de scouting, heel Apeldoorn verzamelde, spaarde, telde en rekende. Ook het zwerfafval moest eraan geloven.

Zondagochtend 15 november is het zover, in heel Apeldoorn geen zwerfie meer te bekennen. In alle vroegte trekken de verzamelaars met aanhangers vol gouden grondstof richting Tomra aan de Paramariboweg en Zwitsal aan de Vlijtseweg op de voet en per fiets gevolgd door talloze anderen. Het grote telwerk begint!

IMG_0816, vroege ochtend IMG_0807 IMG_0828 IMG_0850

IMG_0830 IMG_0852 IMG_0827 IMG_0834

IMG_0818, container is er klaar voor IMG_0819, container bodem raakt vol IMG_0825, container halfvol IMG_0841 container vol

IMG_0849, 166241 IMG_0810, 26249 IMG_0808, 48314 IMG_0847, 275053 eindstand
De inzamelactiefoto’s raapte ik van twitter, met name dank aan Marc Veenhuizen.

Verzamelobjecten verdienen statiegeld. Wat de Apeldoornse actie ons laat zien is dat wij heus ons aandeel verantwoordelijkheid nemen in de kringloop van de PETfles-verpakking. De 10 cent statiegeld hoeft de producent niet uit eigen zak te betalen, we zijn bereid om genoegen te nemen met een borg. Hij leent ons zijn verpakking, wij lenen hem 10 cent, als we er mee klaar zijn geven we hem keurig netjes zijn verpakking retour en geeft hij ons de geleende 10 cent terug. Producent blij, wij blij, aarde blij want PETvrij. (Over de haalbaarheid van het systeem wat betreft de kosten van het transport en verwerkingsproces en de baten voor de industrie en de planeet wijd ik in dit stuk niet verder uit, voor die informatie kun je terecht op sites als Een echte held kiest statiegeld en de Plastic Soup Foundation.) De enige die in dit verhaal het nakijken heeft is de afvalverwerkende industrieel. Ik stel voor dat we voor hem een ander werkgebied vinden, iets vriendelijks in de zorg of in het onderwijs bijvoorbeeld.

IMG_0851, statiegeldblikje klean

*Bron: halfjaarlijks financieel verslag Spadel Group

3

 likes / 4 Comments
Deel dit bericht:
  1. Petra TOPFER /

    Is het nu ook in apeldoorn dit jaar? En waar zij. De inzamelingsplekken van hoelaat tot hoelaat vriendelijke groet p.TOPFER

  2. Dirk Verboom /

    Dankzij mijn, heel Apeldoorn rein !

  3. Dirk Verboom /

    Geestige leus Anne voor de Apeldoorners met schoenen en grijpers aan. gaan we gebruiken bij ons opruimwerk : altijd complimenten !

  4. Sanne /

    Statiegeld…het klinkt simpel en dat zou het ook moeten zijn.

reageer op dit bericht


Click on form to scroll

Archief

> <
Jan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec
Jan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec
Jan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec
Jan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec