31
Oct-2014

Kunst van eigen bodem: Zwerfafvalreis meets Dutch Design Week

blog   /  

design, roerstaafjeDutch Design Week, Eindhoven, 29 oktober 2014. Buiten op de stoep, aan de achteringang van MU, ontstaat halverwege de middag een loper opgebouwd uit werk van industrieel productontwerpers. Door bij te dragen aan deze impromptu street art performance worden 548 bezoekers op deze slotmiddag van de Dutch Design Week zowel kunstenaar als onderdeel van een kunstwerk.

De locatie van het collectieve kunstwerk is een opzettelijk toeval, een voorzienigheidje geïnspireerd door de tentoonstelling in MU van de verbazingwekkende werken gemaakt door de kunstenaars die verscholen gaan achter We Make Carpets. Het zien van zoveel moois opgebouwd uit allerlei prullerigs maakt dat veel bezoekers als ze eenmaal buiten komen, bevattelijk zijn voor mijn (luidkeels) uitnodigende woorden: “Mooi he, die tapijtjes. Wij maken er hier op de stoep ook een. Doe mee, draag een stukje bij aan ons collectieve kunstwerk, laat de kunstenaar in u naar boven, raap 1 stuk zwerfafval van het terrein – u hoeft niet ver, er ligt genoeg – en leg het aan dit tapijt, daarmee wordt ook u onderdeel van dit kunstwerk.”

We Make Carpets, flesjes loper 4, gevonden loper 8, trio loper 2, kaartje

De ter plekke tot kunstenaar gebombardeerde bezoekers maken gebruik van de hun geschonken artistieke vrijheid wat tot resultaat heeft dat de meesten een uiterst zorgvuldige afweging maken wat, waar en hoe ze het door henzelf aangedragen voorwerp plaatsen terwijl anderen diezelfde creatieve ruimte benutten om hun object schijnbaar achteloos te laten vallen, een enkeling durft het aan om zijn bijdrage aan de loper lukraak van een afstandje te gooien. Herkenbare maar anonieme ontwerpen zoals bijv. de plastic zak liggen zij aan zij naast design-klassiekers zoals de coca-cola fles. Er ontstaan mini-collecties in kleur en vorm, combinaties, contradicties en opvallend genoeg: er ontstaat orde in chaos. Geen mens die verwoest, niemand die buiten de lijntjes legt. Die lijntjes trouwens stellen niet meer voor dan de voegen tussen de stoeptegels er kan gerust overheen en toch gebeurt dat niet. Het hele proces is een sociaal statement van jewelste. Geen wonder (wel wonderlijk) dat een van de bezoekers, student aan de Willem de Kooning Academie gebiologeerd aanschouwt wat er zich afspeelt. Mijn frivole antwoord op zijn vraag naar het hoe en wat komt volgens zijn zeggen overeen met de woorden van een van zijn docenten: zeg het is kunst en het is zo.

loper 5, banaan loper 10, detail 100 euro loper 9, detail

Dat collectief dat ben ik. Beter gezegd: de oproep “We maken een collectief kunstwerk” is een verzinsel ontsproten uit mijn opportunistische brein. Wat er aan vooraf gaat… Ik ben naar Eindhoven afgereisd voor Rick Claassen en Peter Smith die beiden, los van elkaar, een presentatie houden over hun projecten. Rick zoekt steun om gehoor te kunnen geven aan de vele buitenlandse verzoeken die hem gedaan worden voor zijn low tech uitvindingen, en Peter presenteert zijn visie op zwerfafval en het gebroken ruitje.

Rick, ik zoek broken window, kapot

Het is geen toeval dat zij beiden deel uitmaken van mijn zwerfafvalreis-familie. Datzelfde geldt voor Marcel Lindic die mij toen ik vorig jaar oktober door Brabant trok al gastvrij onderdak verleende en die nu opnieuw voor 1 nacht zijn zolderwoning (zeg maar loft) en het bijbehorende uitzicht op o.a. het Evoluon met me deelt.

Jeroen bukt, Peter en RickHet weerzien met Peter en Rick is reuze gezellig en brengt nieuwe ontmoetingen met zich mee. Zo is er Peter die zich, na het horen van Peter (Smith), het zien van het overbekende filmpje van die rare dansende knakker en mijn belofte dat ik zijn volger zal zijn, ontpopt tot ook zo’n dansende mafkees door buiten op straat te bukken voor zijn allereerste stuk zwerfafval. Van de weeromstuit moeten we hem tegenhouden om niet het hele terrein te ontdoen van wat er aan zooi ligt. Als ik in de vroege middag een rondje loop langs de diverse stands en gebouwen zie ik prachtige mensen enorm interessante dingen tonen, veelal vanuit duurzaamheid bedacht (be- niet ge-). Ze prijzen hun producten aan en zijn omringd door almaar groeiende hopen afgedankt plastic, blik, papier en etensresten. In de wijde omtrek is geen veegploeg te bekennen, de mondjesmaat aanwezige afvalbakken zijn ten ondergegaan aan hun succes en niet langer zichtbaar.

afvalbak 3, poesje afvalbak 9, diftar afvalbak, door andere ogen afvalbak 7

Standaard uitgerust met een plastic tasje raap ik her en der wat van de grond, in no time is het tot berstens toe gevuld. Op zoek naar een prullenbak (als buiten geen mogelijkheid is, zal er in een van de gebouwen toch wel eentje zijn?) wandel ik bij MU naar binnen en… prullenbakloos weer naar buiten waar ik de vondsten uit m’n tasje opdiep en tentoonstel. De eerste de beste die me vraagt wat ik aan het doen ben vertel ik: “Ik maak een kunstwerk, een tapijt van zwerfafval en als u wilt kunt u meedoen door er 1 stuk aan toe te voegen.”

Aan het eind van de middag, zo’n 3 uur na die eerste volger, ligt er een loper van een meter breed en ruim 15 meter lang waar 548 mensen met groot plezier elk met 1 stuk aan hebben bijgedragen. Er hebben mensen bewust of onbewust niet meegedaan, er is gediscussieerd, gelachen, gemopperd, gebukt, bekritiseerd, er werd gefotografeerd en gefilmd, gepraat, gevonden (voorwerp), verweten en verwonderd. Het tapijt is op de stoep onzichtbaar maar als kunstwerk valt het niet meer weg te denken.

loper 6, ik tadaaa

loper 12, ingepaktDank aan Erick Wuestman voor de CE Hotspot, aan Barbara Brandt, Maureen Mulder, Paulus van den Berk en Tomas Friedhoff voor hun enthousiasme & specifieke bijdragen en in het bijzonder dank aan Bjorn Maria Telkamp, hoofd facilitaire zaken MU, die niet van deze actie op de hoogte was maar ons, met instemming van directeur Angelique Spaninks en onder voorwaarde dat ik de stoep schoon zou achterlaten, desondanks geen strobreed in de weg legde.

Nog iets te wensen? Ja, het is mijn wens om met de organisatoren van de Dutch Design Week te mogen regelen dat DDW2015 en alle volgende jaren een gesloten kringloop vormt en er geen herbruikbaar materiaal verloren gaat.

footsie, gloeilamp eindhoven

 

2

 likes / 3 Comments
Deel dit bericht:
  1. mary kelder /

    Fantastisch initiatief en leuk verhaal.
    Je bent een kanjer!

  2. Sanne /

    #zwerfie als kunstwerk. Ik zeg: opper vaker goede ideeën..het ligt je ;-)

  3. Dorothé /

    iN EEN WOORD: g e n i a a l

reageer op dit bericht


Click on form to scroll

Archief

> <
Jan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec
Jan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec
Jan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec
Jan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec