11
Jun-2014

Levenskunstenmakers

blog   /  

Toen liep ik van daar naar daar en toen sliep ik bij die of die en toen raapte ik dit en toen zag ik dat. Het is ongelogen waar, maar er is geen klap aan om op die manier over mijn belevenissen te schrijven, laat staan te lezen, en zo komt het dat ik pas kan schrijven als ik een invalshoekje heb gevonden dat past bij wat er zich in mijn hoofd heeft opgestapeld. Dat hoekje moet niet te groot zijn of te klein, niet te donker en ook niet te licht, het moet passen bij wat ik kwijt wil. Dit invalshoekje ziet er zo uit:

IMG_5549

We hangen van verhalen aan elkaar en hoe meer een verhaal ons raakt des te makkelijker we ons verbonden voelen. Die verbondenheid mocht ik ontdekken tijdens de eerste reis en nu ervaar ik het opnieuw, sterker nog zelfs. Als een rode draad loop ik door jullie verhalen, elk logeeradres voegt een regel, een alinea en soms een heel hoofdstuk toe aan deze zwerfafvalreis die zoveel meer is dan het bukken om een in de berm verloren snoepwikkel op te rapen. Al naar gelang rekt de draad zich uit, rolt zich op, blijft ergens achter haken of sliert wat in het rond.

IMG_5187In zeven dagen van Griendtsveen naar Horst naar Sevenum naar Blerick naar Venlo naar Ottersum naar Milsbeek naar Molenhoek. Een week van opluchting: blij dat ik na 6 maanden thuis opnieuw de vrijheid heb van gaan en staan zonder zorgen. Aardwarmte trekt op door m’n voetzolen en waar eerst denken zat kruipt voelen steeds hoger en hoger tot m’n schedeldak opent en de waan van de dag vervliegt.

IMG_5191Aan het randje van de Peel gonst en plonst het van jewelste. Kikkers, libellen, bijen, vogels, muizen en mollen al wat leeft roert zich rond de visvijver waar zo midden op de dag geen hengelaar te bespeuren valt. De visstekken zijn als lijsten om een schilderij waardoor de kijker zijn blik richt op dat wat gezien mag worden. In mijn geval: verzameld zwerfafval.

We houden er tamelijk eenzijdige (eet)gewoonten op na, zo constateer ik aan de hand van het tentoongestelde. Roken, drinken, snoepen en eten doen we in Horst niet anders dan in Goirle niet anders dan in Oud-Beijerland, Gouda of Delft. Ook dat is een rode draad, eentje die de bewust-geworden opruimer met de gedachteloze wegwerper verbindt.

IMG_5296IMG_5198IMG_5250

Het is te danken aan de invloed van Belgisch afvalkunstenaar Toon Eerdekens dat ik mijn vondsten als op een tafellaken ben gaan uitspreiden, we zijn immers sterk visueel ingesteld en deze schilderachtige manier sorteert meer effect dan het wegen van kilo’s zoals ik vorige reis deed. Het maken van deze tafereeltjes is tegelijkertijd oervervelend én inspirerend. Ik ben er al gauw een goed half uur zoet mee waarbij elk stuk meerdere malen door m’n handen gaat voor het ligt waar ik het hebben wil en de traagheid van dat proces maakt dat er alternatieve gedachten ontstaan die soms leiden tot een (voor mij) nieuwe aanpak. Zo besluit ik om de bermvondsten eens niet in een tasje te stoppen om in de afvalbak te deponeren, maar om ze terloops vanuit de berm het fietspad op te mikken. Al snel slingert er een prachtig spoor van flesjes, zakjes, pakjes en blikjes achter me aan.

IMG_5314IMG_5304IMG_5301

Fietsers minderen vaart om al slalommend de vers ontstane hindernisbaan af te leggen, opgloeiende remlichten van auto’s ten teken dat ook zij even uit hun slaap gehaald worden. Het is een wonderbaarlijk bevredigend gevoel dat me bekruipt, alsof ik belangenbehartiger ben van het struikgewas: “Wij, de bosjes, pikken het niet langer. Wat jullie mensen ons toewerpen, werpen we even hard weer terug!” De turbulentie die ontstaat na het passeren van één vrachtwagen is sterk genoeg om het fietspad leeg en de berm opnieuw vol te blazen, dat geeft mijn kleine daad een bijzonder tijdelijk karakter. De schijnbare nutteloosheid ervan nodigt uit tot nadenken.

Niet dat ik onderweg zoveel nadenk hoor, als ik loop loop ik en dan houd ik mijn aandacht bij de stappen die ik zet en bij de dingen die ik zie. Piekeren is er niet bij, hooguit krab ik me eens achter de oren als ik op een kruising sta en niet zeker ben van de richting die ik in zal slaan. Verdwalen is ook een kunst.

IMG_5290In gemeente Horst zie ik langs de stoepranden kleine groene bakken staan: hier wordt keukenafval huis-aan-huis opgehaald. Wat vooral opvalt is het formaat van de bakken, meer dan 10 liter past er niet in. Hoe dat zit hoor ik op mijn logeeradres van die avond: gemeente Horst heeft een voor Nederland uniek inzamelsysteem en ze gooit daarmee hoge ogen op het gebied van recycling. Blik/tetrapakken worden apart ingezameld, voor plastic heeft ieder huishouden een ruime klikobak en voor het ieniemienie beetje restafval dat overblijft kopen de mensen een zogenaamde tariefzak (grijze vuilniszak die men tegen een vastgestelde prijs afneemt). Voor het groenafval heeft de gemeente een bijzonder slimme aanpak: in bijna elke straat staat een korf waarin mensen al naar het uitkomt gras, bladafval, snoeihout en dergelijke kunnen in kunnen kiepen. Die korven staan er niet alleen in de herfst maar het hele jaar door. Dat de huizen vooral laagbouw zijn en de burgers braaf is beslist een voordeel maar daarin is Horst niet de enige en zo komt het dat menig plattelandsgemeente hier de kunst van het ‘hoe help ik onze inwoners het gemakkelijk goed te doen’ komt afkijken.

Soms lijkt het alsof ergens een eind aan komt maar dan ineens blijkt een draadje opnieuw opgepakt te zijn. Een logeeradres dat vorig jaar nog in Tegelen lag is verhuisd naar Blerick en blijkt spontaan te zijn uitgegroeid van 4 naar 7 personen en waar er zeven zijn kan er makkelijk een achtste bij, dat is de kunst van het delen. De aspergesoep is er heerlijk!

Een brug is als een handreiking ‘kom maar, steek gerust over’. Als ik er op die manier naar kijk houd ik hoogtevrees en bruggenfobie binnen de perken. Zonder al te veel angstzweet bereik ik de overkant van de Maas maar Venlo begint niet heel erg vrolijk met een ongastvrije ervaring in de stadsbibliotheek en een stugge afwijzing in het oude raadhuis waar de hardlopers van de Peace Run vanuit Den Haag zijn aangekomen en verwelkomd worden door de burgemeester van Venlo. De kunst van het loslaten van negatieve ervaringen wordt makkelijker als er een positieve belevenis overheen rolt en zoals elke dag heb ik ook nu weer dat geluk: na een druilerig tochtje door een buitenwijks bos beland ik in het warme nest van mijn Venlose gastgezin.

IMG_5383Kunst zet mensen op het verkeerde been door dingen weg te laten of juist toe te voegen, door op z’n kop te zetten of sterk uit te vergroten… alles kan en alles mag. Kunst is niet het exclusieve terrein van de maker, de kijker is immers degene die bepaalt: stel ik me open voor gevoelens van verwondering, verbazing of verschrikking, durf ik ‘onbevlekt te ontvangen’?

Het telkens in contact treden met onbekenden maakt dat ik me de kunst van ontvangen steeds meer eigen maak. Tevreden. Dankbaar. Woorden die me voorheen in pukkeltjes deden uitbarsten omdat ik ze interpreteerde als uitingen van gelatenheid en zwakmoedigheid. Aan de woorden zelf is niets veranderd, de verschuiving vond plaats binnenin mij. Tevreden ben ik met mezelf en met het weinige dat ik op mijn rug met me mee draag. Dankbaar ben ik dat het me gelukt is om tevreden te zijn. Vanuit die innerlijke verandering treed ik de wereld tegemoet en daarvoor ontvang ik – tot mijn eigen verbazing – handenvol liefdevolle gastvrijheid retour. Dat wakkert mijn gevoel van dankbaarheid aan en het kan niet anders dan dat ik daar dan weer heel tevreden over ben.

Doen vertrouwen wekt vertrouwen is er ook zo een die dagelijks bevestigd wordt. In Ottersum, zijn er nog geen drie minuten voorbij of de persoonlijke ontboezemingen vliegen me om de oren. Tegen de tijd dat ik het logeerbed induik is er zo goed als niets verborgen gebleven. Het overkomt me regelmatig dat mijn bezoek voor gastvrouw of -heer een aanleiding is om het hart te luchten en halverwege een zin ontvalt hen dan iets in de trant van “Sorry dat ik je zo overstroom met persoonlijke verhalen, dat doe ik normaal gesproken niet zo gauw hoor”, ik haast me dan om te zeggen dat ik het in mij gestelde vertrouwen juist erg waardeer en dat het luisteren me niet belast. Zo’n supersnelle vertrouwelijkheid mag dan ietwat kunstmatig lijken, ze is daarom niet minder waarachtig, zie het maar als een variant op “what happens in Vegas stays in Vegas”.

IMG_5537

Liegen en bedriegen is wat poppentheaterspeler Heinz Bömler tot een ware kunst verheven heeft. De voormalige meelfabriek net over de grens (zwerfafvalreis gaat voor de tweede keer internationaal!) is herschapen tot een waanzinnige wereld vol verzameling en verwarring. Ik kijk er mijn ogen uit en haal mijn hart op, het kind in mij – toch al niet ver weg – rent rondjes tot het duizelt. Elke centimeter hier is fantasie en tegelijkertijd bestaat er niets dat méér oprecht is. Te mogen wonen in een wereld als deze… de meeste mensen zullen zeggen “onmogelijk”. Heinz doet het en hij doet het groots. Ik kan niet anders zeggen dan Ga! Reis naar Viller-Muhle en beleef het.

IMG_5554Sommige mensen zien twitter als iets kunstmatigs, een virtuele wereld zonder ‘echte’ mensen. Voor die mensen is zwerfafvalreis bewijs van het tegendeel. Dat zogenaamd virtuele volkje nodigt mij écht uit om écht te komen logeren in een écht huis van échte bakstenen. Zo slaap ik tijdens de onweersnacht, code RoodRoderRoodst, in een écht bed bij de bedenker van #zwerfie die écht bestaat!

IMG_5553De volgende dag wandelen we door een uniek natuurgebiedje waar orchideeën en ratelaars bloeien en ook de échte koekoeksbloem in al haar fraaie franje.

Als je geweven textiel deels uitrafelt ontstaat een rand met franje. Vanuit het oogpunt van functionaliteit totaal overbodig een theedoek moet afdrogen en dat gaat evengoed zonder, toch zijn er theedoeken mét. Wat ik doe is nutteloos. Toch heeft geeft het heel veel zin.

3

 likes / 5 Comments
Deel dit bericht:
  1. Neally /

    Wat ben ik blij dat ik je weer gevonden heb.
    Of vond je mij. In elk geval heerlijk om je reis weer te kunnen volgen. Je lettertjes zijn ter vermaak en lering. En dankbaar kunnen zijn is een groots iets.
    Dat is niet voor iedereen weggelegd. Verdrietig om te lezen dat je zomaar zo zes maanden achter elkaar thuis hebt ‘moeten’ zitten.
    Nu het avontuur weer aangegaan en ik weet bijna zeker dat anderen in Venlo je heel graag hadden geholpen.
    Stertke, veel plezier en een kus!

  2. PlasticMinimalist /

    Fantastisch om een update van je reis te lezen. BEdankt voor het delen van je ervaringen! Heel veel plezier en blijf vooral veel mensen inspireren!

  3. Dorothé /

    Back on the road again en hoe!!! Gegroeid, losgelaten, uitgelaten als altijd. momenteel raap ik niks ivm infectiegevaar, maar binnenkort mag ik ook weer ;-) Vanochtend op de radio hoorde ik dat statiegeld blijft. Zoiets is mede te danken aan jou die er zich suf over twittert om het in ieders onverschillige hersens door te laten dringen. verder complimenten voor je subtiele en inspirerende blog …. je moet het een paar keer lezen om er alle vruchten ervan te plukken. Goede reis en groetjes,

    Dorothé

  4. Yvonne /

    OM maar gelijk bij het eind te beginnEn, wat jij doet heeft weldegelijk zin! Wij waren al bewust alS het ging om weggooien van troep, mAar Wij gaan nu nog beWuster om met alles om ons heen… Zwerfies, balonnen, noem het maar oP, en we proberen het, net als jij een beetje, oVer te brengen op anderen… Wie weet helpt het :-) FijnE reis!

  5. Sanne /

    Wat een prachtig, prachtig blog! Je straalt zelfs door het beeldscherm heen rust én levenslust uit! Ik kan niet wachten al je verhalen volgende week live te horen en er nieuwe verhalen bij te maken. Anne is back…en hoe!

reageer op dit bericht


Click on form to scroll

Archief

> <
Jan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec
Jan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec
Jan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec
Jan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec